Μπλόγκερ: ο αφισοκολλητής του σήμερα

Γίνονται εκλογές χωρίς αφίσες; Θυμάμαι παραμονές των εκλογών του 81, στο διθέσιο σχολείο μου κυκλοφορούσε ένα φοβερό μυστικό. Ένα μυστικό που δεν έπρεπε ποτέ κανείς μας να πει πουθενά. Ο δάσκαλός μας ήταν αφισοκολλητής. Αν και η σύνθετη αυτή λέξη μου ήταν άγνωστη, ένα πράγμα ήταν σίγουρο: ήταν παράνομο να είσαι αφισοκολλητής και γι αυτό οι άνθρωποι αυτοί έβγαιναν τα βράδια στα κρυφά. Μόνο που υπήρχε ένα πρόβλημα: αν αυτό το μυστικό ήταν τόσο μυστικό, πως γίνεται να το ξέραμε όλοι, ακόμη και τα παιδιά επτά χρονών της δευτέρας δημοτικού; Δεν ήταν επικίνδυνο; Αν έπρεπε να είναι μυστικοί οι αφισοκολλητές, πως γινόταν να τους ξέρουμε όλοι;

Είναι σήμερα παράνομη η αφισοκόλληση; Ποιος νοιάζεται; Τριάντα χρόνια μετά το μέσο προώθησης των συνθημάτων δε θα μπορούσε να είναι το ίδιο. Η αφίσα είχε το 81 το ρόλο της, να δημιουργεί συνθήματα, να βομβαρδίζει το κοινό και να κάνει την παρουσία του μηνύματος αισθητή. Θυμίζει τίποτα σήμερα;

Σήμερα που ο μεγαλύτερος όγκος ανταλλαγής μηνυμάτων γίνεται ηλεκτρονικά, υπάρχει λόγος να ξενυχτάει κόσμος στα κρυφά για να κολλάει αφίσες; Σήμερα οι αφισοκολλητές είναι ψηφιακοί, κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και μεταφέρουν τα συνθήματα ο ένας στον άλλον και κατόπιν σε εμάς που με τη σειρά μας τα περισσότερα τα αναμασάμε. Οι αφισοκολλητές του σήμερα είναι οι μπλόγκερς. Το μόνο που έχει μείνει κοινό με τις πρακτικές του τότε, είναι η ανωνυμία.

Βλέπεις όπως και το 81, έτσι και σήμερα, το να ορθώνει κανείς ανάστημα απέναντι στο σύστημα ή έστω την πεπατημένη, και να μοιράζει συνθήματα είναι επικίνδυνο. Τουλάχιστον έτσι νοιώθουν όσοι μοιράζουν τα συνθήματα σήμερα, όσοι θεωρούν ότι ανήκουν στη νέα γενιά των ανθρώπων εκείνων που μέσα από τα μπλογκ καταργούν την παλιάς κοπής δημοσιογραφία και την αντικαθιστούν με την πραγματική έννοια της ενημέρωσης. Και ένα τέτοιο τόλμημα φέρει κινδύνους. Η ανωνυμία λοιπόν προστατεύει τους καλούς.

Αυτή είναι τουλάχιστον η ισχύουσα λογική που περνάει στους πολλούς με την εικόνα πλέον, πως όταν κάτι είναι ανώνυμο είναι γιατί καυτηριάζει την εξουσία, αντιστέκεται, προσπαθεί να αφυπνίσει το λαό και ως εκ τούτου διώκεται. Το σημερινό ιντερνετικό στερεότυπο είναι πως ανώνυμο=αγωνιστικό.

Και πως μπορείς να ρίξεις ευθύνες στον κόσμο γι αυτό; Όταν η δημοσιογραφία στην Ελλάδα έχει τόσο ξεδιάντροπα τσαλαπατηθεί και έχει καταντήσει αν όχι μισθοφορική, σίγουρα κατευθυνόμενη. Δεν είναι παράλογο η κοινή γνώμη να αποστραφεί και να αναζητήσει όλα όσα της στέρησαν τόσα χρόνια, πραγματική, δηλαδή, ενημέρωση.

Είναι όμως τα μπλογκ πραγματική ενημέρωση; Στην Ελλάδα, όχι. Γιατί στην Ελλάδα έχουμε μάθει σε ένα ντόμινο όπου τα κομμάτια δεν πέφτουν, αλλά γέρνουν στρεβλωμένα και το ένα στραβώνει το άλλο. Δεν είναι περίεργο λοιπόν που από ένα ανθυγιεινό δημοσιογραφικό περιβάλλον, μεταπηδήσαμε αμέσως σε ένα ακόμη πιο νοσηρό, αυτό των μπλογκ.

Άριστοι στην τέχνη της μετατροπής της ελευθερίας σε ασυδοσία, εξάλλου, πήραμε ένα μέσο νωπό, φρέσκο, καθαρό και το διαφθείραμε αμέσως. Πήραμε την παρθενικότητα της λευκής σελίδας, την πασαλείψαμε με κόλλες και την πετάξαμε πάνω στα υπόλοιπα σκουπίδια που μαζεύονται στις κολώνες μετά από δεκαετίες εκλογών. Κάναμε το ίντερνετ, αφίσα.

Το μπλογκ βλέπεις δεν έχει κανέναν έλεγχο. Και αυτό είναι καλό εκ πρώτης όψεως. Έλεγχος όμως δεν υπάρχει μόνο στο περιεχόμενο και στην κατεύθυνση. Υπάρχει και στην ποιότητα. Βλέπεις ακόμη και η προπαγάνδα θέλει τεχνική και τελικά, όπως και να έχει, υπάρχει πάντοτε μια πρόφαση δημοσιογραφίας, ακόμη και στις πιο διεφθαρμένες εφημερίδες. Έτσι το μπλογκ νομίζοντας πως ξεφορτώθηκε μαζί με τον αρχισυντάκτη και τον διευθυντή σύνταξης, και τον ινστρούχτορα, την «γραμμή» και τη λογοκρισία, στην ουσία άφησε πίσω του οτιδήποτε άξιο λόγου, οποιοδήποτε ίχνος ποιότητας, επίπεδο κειμένων και δείγμα τεχνικής γραφής.

Ο καθένας τώρα μπορεί να γράψει την άποψή του ελεύθερα χωρίς να τον πιέσει κανείς να υποστηρίξει τον έναν ή τον άλλον, χωρίς να τον λογοκρίνει, ακόμη και αν στηρίζει κάτι ακραίο, περιθωριακό, ή κάτι απολύτως απαράδεκτο. Το ερώτημα όμως είναι, μπορεί; Ξέρει; Πως;

Η αποτυχία του ελληνικού μπλογκ ήταν ότι στην προσπάθεια να απορρίψει οποιαδήποτε δημοσιογραφική δεοντολογία και κάθε ίχνος τεχνικής της, κατρακύλησε αμέσως στο μοναδικό επίπεδο που η έλλειψη δομής του γραπτού λόγου επιτρέπει: στον πάτο. Η ακόμη τραγικότερη διαπίστωση ήταν πως ακόμη και έτσι, τελικά, δεν κατάφερε να αποδεσμευθεί από αυτό που ακριβώς θέλησε να ξεφύγει στην αρχή: τον ινστρούχτορα, τη «γραμμή» και τη λογοκρισία. Ίσα ίσα, ήταν τα μόνα που κράτησε.

Διατήρησε έτσι τα χειρότερα χαρακτηριστικά της ελληνικής έννοιας της δημοσιογραφίας, με πλήρη έλλειψη κάθε πιθανού θετικού που ένας επαγγελματίας δημοσιογράφος μπορεί να προσφέρει. Ξέπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο γραπτού λόγου και το συνδύασε με την πιο χυδαία απόπειρα διαμόρφωσης της κοινής γνώμης. Με μια λέξη: το σύνθημα.

Το μπλογκ δεν έγινε η εφημερίδα της νέας εποχής , αλλά η αφίσα της. Δεν έγινε το πεδίο ανταλλαγής απόψεων, επιχειρημάτων και αναλύσεων όπως η ελευθερία του ίντερνετ υποσχόταν. Έγινε ο τοίχος που ο καθένας μπορεί να κολλάει μια ταμπέλα, να βρίζει, να ασχημονεί και να περνάει συνθήματα γραμμένα με πρωτόγονη γραφή, έτοιμα για κατανάλωση από τα πιο πρωτόγονα ένστικτα.

Η σύγχρονη αυτή αφίσα, μπορεί να γεννά κάθε μέρα και από ένα σύνθημα. Κάθε μέρα και από μία γελοιογραφία. Να απαντά σε κάθε επιχείρημα με δέκα ύβρεις, σε κάθε ύβρη με χίλιες χειρονομίες. Για κάθε εξώφυλλο της Bild με την Αφροδίτη, με εκατοντάδες παραποιημένες φωτογραφίες της Μέρκελ. Σκοπός δεν είναι η ενημέρωση αλλά η ικανοποίηση, η τέρψη των ενστίκτων εκείνων που μέχρι και η διεφθαρμένη αυτή δημοσιογραφία άφηνε να χειριστεί ο κίτρινος τύπος.

Και πίσω από κάθε μπλογκ, ένας αφισοκολλητής, επαγγελματίας στην παρασκευή συνθημάτων, πληρωμένος ή χομπίστας αλλά πάντα ανώνυμος. Ανώνυμος γιατί έτσι προφυλάσσεται, γιατί έτσι αγωνίζεται, κρυφά από το σύστημα που αλλιώς θα τον είχε εξοντώσει. Γιατί έτσι κρύβεται στο στερεότυπο που τον θέλει με το μέρος των πολλών, με το καλό του λαού. Ο ανώνυμος μπλόγκερ είναι σήμερα ο νυχτοπερπατημένος αφισοκολλητής, ο ήρωας της επόμενης ημέρας που κατάφερε και κατήργησε όχι μόνο τη δημοσιογραφία, αλλά το σύστημα στο σύνολό του.

Είναι ο δάσκαλός μου του δημοτικού, που έβγαινε κρυφά τα βράδια για να γεμίσει τους τοίχους με αφίσες που θα έδιναν το νέο σύνθημα στα χείλη των πολλών. Είναι ο δάσκαλός μου του δημοτικού, ο ανώνυμος αφισοκολλητής, που όμως για κάποιο λόγο άφηνε το μυστικό του έρμαιο των παιδιών της πρώτης και της δευτέρας τάξης. Είναι ο δάσκαλός μου του δημοτικού που σύντομα μετά τις εκλογές φιγουράριζε σαν αγωνιστής της νέας κυβέρνησης, έχοντας φροντίζει από πριν ο κρυφός του αγώνας να είναι γνωστός σε όλους.

Βλέπεις όπως και οι αφισοκολλητές του 81, έτσι και σήμερα οι ανώνυμοι μπλόγκερ περιμένουν την ώρα που θα κατονομαστούν, που θα εξαργυρώσουν και εκείνοι τον αγώνα τους. Που όπως ο δάσκαλός μου του δημοτικού θα γίνουν και αυτοί διευθυντές, λίγες μέρες μετά τις εκλογές, και μάλιστα σε μεγαλύτερο σχολείο. Για να αποδείξουν, για ακόμη μία γενιά, πως το σύνθημα πάντοτε υπερέχει του επιχειρήματος, πως η ποιότητα δεν έχει πια καμία αξία στη ζωή μας. Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία…

Υ.Γ. Την ειρωνία αυτό το κείμενο να εμφανίζεται σε ένα μπλογκ την αντιλαμβάνομαι. Με τη διευκρίνηση όμως πως αυτό το μπλογκ δεν είναι ανώνυμο.

Tags: , , ,